Online voorlezen en auteursrecht

In de openbare-bibliotheeksector zijn er regelmatig vragen over wat wel en niet mag rondom voorlezen in deze thuisblijfsituatie. Hoe zit het nu in deze uitzonderlijke tijden, waarin er behoefte is om te blijven voorlezen maar dan online? Hieronder tips om online voor te lezen op een manier die past in deze periode.

  • Blijf voorlezen.
    Voorlezen is leuk en positieve ervaringen met voorlezen stimuleren het (voor)leesplezier en het leesgedrag. Ook geven ze een stevige impuls aan de leesvaardigheid.
  • Vraag een schrijver voor te lezen – online schrijversbezoek.
    Via SchrijveropjeScherm.nl kunt u een interactief, digitaal bezoek van een schrijver/illustrator aanvragen. Alle rechten worden dan netjes geregeld via de Schrijverscentrale.
  • Gebruik wat (online en vrij) beschikbaar is.
    Er zijn online filmpjes te vinden van auteurs die voorlezen uit eigen werk.
  • Als u online voorleest, doe dit in een besloten omgeving.
    Online voorlezen (via livestream) kan, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Het belangrijkste is dat voorgelezen wordt in een besloten omgeving voor een specifieke doelgroep. Denk daarbij aan een voorleeswebinar voor bibliotheekleden.
  • Als u online voorleest, verwijs dan altijd naar de auteur, illustrator en uitgever van het boek.
    De rechthebbenden (auteur, illustrator en uitgever) hebben gezamenlijk de auteursrechten op de titel die voorgelezen wordt. Het is goed om tijdens het online voorlezen (livestream) duidelijk te maken wie ervoor gezorgd heeft dat het boek tot stand is gekomen.
  • Lees zo lang voor als het publiek aandacht heeft.
    Boek nog niet uit? Verwijs voor de afloop van het verhaal naar de bibliotheek of boekhandel.
  • Maak geen opname van het online voorlezen.
    Als u online (via livestream) voorleest, maak dan geen opname van wat er voorgelezen wordt (noch beeld, noch geluid). Een opname kan makkelijk gereproduceerd en verspreid worden buiten de besloten omgeving (denk daarbij aan verspreiding via YouTube, social media-kanalen, etc).
  • Bij het verspreiden van een al gemaakte opname – neem contact op met de uitgever en/of schrijver.
    Heeft u het voorlezen opgenomen of op een andere manier vastgelegd en wilt u dat (gratis) verspreiden? Neem dan eerst contact op met de uitgever of schrijver van het boek om daar afspraken over te maken. Het is voor een uitgever echter niet altijd mogelijk om afspraken te maken over bijvoorbeeld vertaalde titels.
    Let op: als er geen afspraken zijn kunnen rechthebbenden schadevergoeding eisen.

Deze tekst heeft de KB in samenwerking met de GAU en de Auteursbond opgesteld.